BR AKDENZ LKES ARNAVUTLUK

        Arnavutluk, Güneydo?u Avrupa?n?n küçük ülkelerinden biridir. Akdeniz iklim ku?a??nda bulunan Arnavutluk, 362 km?lik deniz uzunlu?u ile turizm potansiyeli olan bir ülkedir ve gelecek için umut vaat etmektedir. Arnavutluk ile Türkiye aras?nda hem kültürel hem de tarihi ba?lar vard?r. Osmanl??dan 1912 y?l?nda ayr?lm??t?r. Nüfusunun ço?unlu?u Müslüman olan Arnavutluk?un hala 30000 kadar Osmanl? Türkünü bar?nd?rd??? tahmin edilmektedir. Balkanlar?da Türkiye?ye en yak?n ülkelerden biri olan Arnavutluk, ülkemizi zor zamanlarda yard?m?na ko?an bir dost, bölgesel bir güç olarak görmektedir. Türkiye ile Arnavutluk aras?ndaki siyasi ili?kilerin gayet iyi düzeyde oldu?u dü?ünülmektedir. Ve Türkiye ile Arnavutluk?un bölgesel ve uluslar aras? konularda yakla??mlar? büyük ölçüde örtü?mektedir. Tüm bunlara ra?men, hani derler ya paran?n dini ve milleti yoktur diye i?te ekonomiye gelince biz de Arnavutluk ile baz? sorunlar ya?amaktay?z. Bu sorunlar? ?u ?ekilde s?ralayabiliriz:

? ?ki ülke ilgili kurulu?lar? aras?nda imzalanan 15.10.1990 tarihli kontrat uyar?nca, TEK taraf?ndan Arnavutluk?a ihraç edilen 83,9 Milyon kWh elektrik enerjisi bedeli 3.239.727 dolar Arnavut taraf?nca ödenmemi?tir. Türkiye-Arnavutluk V. Dönem Karma Ekonomik Komisyonu Toplant?s?nda, Taraflarca Arnavutluk?un Türkiye?ye olan elektrik enerjisi borcunu, borç miktar? kadar elektrik enerjisi olarak, Yunanistan veya Bulgaristan üzerinden Türkiye?ye iadesi hususunda anla?maya var?lm?? olmakla birlikte, bu konuda herhangi bir geli?me sa?lanamam??t?r.
? Arnavutluk?a yönelik hayvansal ürün ihracat?m?zda, zaman zaman ?ap hastal??? nedeniyle engellemelerle kar??la??lmakta, ancak, Tar?m ve Köyi?leri Bakanl????ndan al?nan bilgiler çerçevesinde, Arnavutluk?un bu yönde resmi bir uygulamas? bulunmamaktad?r.
? Arnavutluk ile Türkiye aras?ndaki banka ili?kileri sa?l?kl? olmad???ndan, mal bedelleri banka arac?l??? ile tahsil edilememektedir.
? ??adamlar?m?z vize al?m? esnas?nda güçlüklerle kar??la?maktad?rlar.
? Arnavutluk?a ta??mac?l?k yapan Türk araçlar? T?r Karnesi teminat? alt?nda ta??ma yapmalar?ndan dolay? resmi gümrük mührü ta??malar?na ra?men, araçlar gümrüklerin d???nda bile Arnavutluk yetkililerince aç?lmaktad?r.
? Arnavutluk?ta yerle?ik ithalatç? firmalar?n, ithal vergilerini daha az ödemek amac?yla, Arnavutluk Gümrü?ünde dü?ük de?erli fatura sunmas? veya ithal mal?n? eksik beyan etmesi sonucu ortaya ç?kan problemlerde, Arnavut gümrüklerince, problem çözümlenene kadar nakliyecilerimizin araçlar? da, ta??d?klar? yük ile birlikte gümrükte bekletilmektedir. Bu tür anla?mazl?klarla ilgili davalar en az iki ay sürmekte, bu nedenle TIR için 2?3 ayl?k gümrük sahas? kiras? ödemek zorunda kal?nmaktad?r.

        Bu tarz sorunlar?n ya?anmas?nda elbette 1997?de Arnavutlukta ya?anan iç kar???kl?klar?n ve 1999 Kosova sava??n?n olumsuz etkisi vard?r. Zaten Arnavutlu?un yeniden yap?lanma sürecinde olmas? özellikle Türk müteahhitlik ve mü?avirlik firmalar?n?n yo?un ilgisini çekmektedir. Türkiye Arnavutluk?un en çok ticaret yapt??? ilk 5 ülke ars?nda bulunmaktad?r. ?ki ülke aras?ndaki ticaret de dostluk da bu sorunlar?n kalkmas?yla birlikte daha da geli?ecektir. Yetkililerin gerekli çal??malar içinde oldu?unu bas?ndan takip edebiliyoruz. Eylül 2006 da yap?lan toplant?da da Türkiye Arnavutluk aras?ndaki ticari ili?kiler ve sorunlar masaya yat?r?lm??t?r. D?? Ekonomik ?li?kiler Kurulu'nun (DE?K) ?stanbul Ceylan Otel?de düzenledi?i toplant?da bakanlar ve i? adamlar? görü?lerini belirtmi?tir. Aç?l?? konu?mas?n? yapan TOBB Ba?kan? R?fat Hisarc?kl?o?lu da dü?üncelerini ?u ?ekilde aç?klam??t?r: "Ülkelerimiz aras?ndaki yak?n dostluk, ortak tarih, insani ve kültürel miras ili?kilerimizin geli?mesi yönünden bizlere geni? imkânlar sunmaktad?r.? ?ki ülke aras?ndaki 2005 y?l? ticaret hacminin 207 milyon dolar oldu?una dikkat çeken R?fat Hisarc?kl?o?lu, "Türkiye, Arnavutluk'un ithalat yapt??? ülkeler aras?nda üçüncü s?rada, ihracatta ise be?inci s?radad?r. Ekonomik ili?kilerin geli?tirilmesine önemli destek sa?layacak serbest ticaret anla?mas?n?n imzalanmas?yla, iki ülke aras?ndaki d?? ticaret hacminin artaca??na inan?yorum. 40 firmam?z yakla??k 114 milyon dolar? bulan yat?r?mlar? ile Arnavutlukta faaliyet göstermektedirler. S?ralamada ?talya ve Yunanistan'?n ard?ndan Arnavutluk gelmektedir. Türk firmalar?, Arnavutluk'taki özelle?tirme çal??malar?na da kat?lmak istemektedir. Bu konuda Arnavut hükümetinin deste?ini bekliyoruz" dedi.

                                                                              Pakize Apayd?n